Ρένα Παπασπύρου: Μικρές, κρυμμένες ιστορίες… | ΜΑΡΩ ΨΥΡΡΑ

english


Ρένα Παπασπύρου, Απόλυτη Ορατότητα (άποψη εγκατάστασης και λεπτομέρεια)

O Leonardo da Vinci στην Πραγματεία του Περί ζωγραφικής έγραφε πως:

«Αν κοιτάξεις λεκιασμένους τοίχους ή φτιαγμένους από διάφορων ειδών πέτρες, και τύχει να χρειάζεται να φανταστείς κάποια σκηνή, θα δεις εκεί μέσα βουνά, ποταμούς, βράχους, δέντρα, κοιλάδες, μεγάλες πεδιάδες και συστάδες λόφων… που θα μπορέσεις να αναγάγεις σε άρτιες και σωστές μορφές».


Στις 2 Απριλίου του 2009 το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης παρουσίασε την έκθεση της Ρένας Παπασπύρου με τίτλο Flashback, σε επιμέλεια Ντένη Ζαχαρόπουλου. Στις μεγάλες αίθουσες του μουσείου φιλοξενήθηκαν τα χαρακτηριστικά έργα της από το 1975, που συνολικά διηγούνταν τη μοναδική πορεία της καλλιτέχνιδας στο χρόνο.

Ανάμεσά στα δεκάδες έργα υπήρχε και η σημαντική ενότητα με γενικό τίτλο Επεισόδια στην Ύλη (1975-1979), αποτοιχισμένες επιφάνειες που αποκαλύπτουν μορφές οικείες και ανοίκειες. Η Ρένα Παπασπύρου, όπως και όλοι μας όταν ήμασταν παιδιά, παρατηρεί απλά καθημερινά αντικείμενα που στο εσωτερικό τους «κρύβουν» εικόνες, τυχαίες και ιδιαίτερες.


Ρένα Παπασπύρου, Αστερισμοί

Το μωσαϊκό μετατρέπεται στο δικό της ready made και φέρει στην επιφάνεια τις μορφές και τα επεισόδια που συνειρμικά σχηματίζονται στο νου της. Αστερισμοί, τυχαία σύμβολα, πρόσωπα γυναικών και όγκοι συνθέτουν την προσωπική της μυθολογία, κουκίδες που σιγά-σιγά ενώνονται και δίνουν ένα αποτέλεσμα έκπληξη στο θεατή.

Είναι μια επέμβαση που παραπέμπει σε νοητικές προβολές εικόνων πάνω στην ύλη, και που εμπεριέχει τη μνήμη των απλών καθημερινών εικόνων. Μοιάζει, σαν εικονογράφηση περιοδικού όπου τα στοιχεία αλληλοσυμπληρώνονται. Έτσι, όπως σημειώνει ο Ντένης Ζαχαρόπουλος, τα τυχαία αυτά οπτικά ερεθίσματα της επιφάνειας, τα ίχνη, «δίνουν» τα κλειδιά για περαιτέρω επεξεργασία.

Η Ρένα Παπασπύρου στα Επεισόδια στην Ύλη παρουσιάζει τρεις βασικές έννοιες, το τυχαίο, το υλικό και το άυλο. Πάνω στις επιφάνειες των τοίχων εμφανίζονται άλλοτε αχνές και άλλοτε πιο δυναμικά αποδοσμένες ολόκληρες ιστορίες που απαιτούν συνδετική και κριτική σκέψη από τους θεατές. «Είναι ένα παράλογο αίνιγμα» έγραφε ένας από τους επισκέπτες στο βιβλίο της έκθεσης και πράγματι η Ρένα Παπασπύρου παίζει με τα μάτια και το μυαλό δημιουργώντας μοναδικά σύνθετές εικόνες που ξεκινούν από ένα μόνο οπτικό ερέθισμα.


Ρένα Παπασπύρου, Ο Τοίχος, 2002 (άποψη εγκατάστασης και λεπτομέρεια)

Η Ρένα Παπασπύρου ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Είναι Ομότιμη Καθηγήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, Αθήνα. Έχει παρουσιάσει πολλές ατομικές εκθέσεις στη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα και το εξωτερικό.